el-Hücce ala ehli'l-Medine. Şeybani

el-Ḥücce ʿalâ ehli’l-Medîne.

 الحجة على أهل المدينة

 

Ebû Abdillâh Muhammed b. el-Hasen b. Ferkad eş-Şeybânî (ö. 189/805)

 

 

Kaynaklarda eserin adı farklı şekillerde verilmektedir. Yazma nüshasında el-Ḥucec fi’ḫtilâfi ehli’l-Kûfe ve ehli’l-Medîne adının kayıtlı olduğu belirtilmektedir. İçerisindeki bir başlığın “Kitâbü’l-Ferâʿiẓ mine’l-ḥucec” diye geçmesi (IV, 191-254) bu adı teyit etmektedir. Eser el-Ḥücce ʿalâ ehli’l-Medîne adıyla basılmıştır. Medine’de üç yıldan fazla kalmış olan Şeybânî, bu esnada Mâlik’ten ve Medineli diğer âlimlerden hadis dinlemesinin yanı sıra onlarla ilmî tartışmalarda da bulunmuş ve bu tartışmalarını el-Ḥücce’de toplamıştır. Eserde genellikle önce konuyla ilgili olarak Ebû Hanîfe’nin ve Medine ehlinin görüşleri aktarılır, ardından iki tarafın delilleri ve gerekçeleri açıklanarak değerlendirilir. Yazılış amacına uygun biçimde eserde çoğunlukla, ele alınan konuların sadece görüş ayrılığına düşülen yönlerine değinilir. Bu haliyle eser iki ekolün görüşlerinin karşılaştırılıp değerlendirilmesi anlamında mukayeseli fıkhın ilk örneklerindendir. el-Ḥücce’nin büyük bir kısmı günümüze ulaşmıştır (nşr. Seyyid Mehdî Hasan el-Kîlânî, I-IV, Haydarâbâd 1385-1390/1965-1971). 

 

Eseri 4 cild PDF olarak indirmek için tıklayınız

er-Red ala Siyeri'l-Evzai

الرد على سير الأوزاعي

Er-Red ala Siyeri’l-Evzaî

İmam Ebu Yusuf(h.182)

 

 

Evzâî’den günümüze ulaşan tek eser Kitâbü Siyeri’l-Evzâî’dir. Eser savaş hukuku konusunda Ebû Hanîfe’ye muhalefet ettiği otuz beş meseleyi ihtiva eder. Ebû Hanîfe’nin talebesi Ebû Yûsuf, İmam Evzaî’nin bu eserine reddiye olarak er-Red alâ Siyerî’l-Evzâî adıyla bir eser kaleme almıştır. Eser Ebu’l-Vefa el-Efgānî tarafından neşredilmiştir, Kahire 1357.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eseri PDF formatında İNDİR

 

el-Mebsut. İmam Serahsi(483)

المبسوط

El-Mebsut

Şemsul-Eimme Serahsî

v.483/1090

 

İmam Serahsi, bu eserini Özkent hapishanesinde yazmıştır. Şeybanî’nin eserlerinden el-Asl’ı ve diğer kitaplarını özetleyen bir eeser olan Hakim eş-Şehid’in “el-Muhtasarü’l-Kafî”sini şerh etmek istiyordu. Hapishane hayatının uzun süreceğini öğrenince bu eserini yazmaya karar vermiştir. Bu eser Hanefi mezhebinin fıkhi görüşlerini ve delillerini en geniş şekilde ele alan ve sistemli bir tahlil yapan ilk ve en hacimli eserdir. el-Mebsut, mezhebin temel görüşlerinin tesisi ve doğruluklarının ispatıyla ilgilenmeyerek diğer bütün görüşler hakkında tarafsız şekilde sistemli bir tahlil yapan büyük eserlerin ilki durumundadır. Diğer bir ifade ile bu eserlerin meseleyi ele alışları felsefi bir mahiyette olup Serahsî’de mezhebinde meseleleri bu yönden inceleyenlerin ilk mümessili durumundadır.

       El-Mebsut, Kahire’de(1324-1331) toplamı 6335 sayfa tutan büyük boyda otuz cilt halinde basılmıştır. Halil Muhyiddin el-Meys eserin bir indeksini hazırlamıştır.

            Eser Cevat Akşit başkanlığındaki bir heyet tarafından Türkçeye çevrildi. 31 cilt halinde basılan eser, Arapça matbu eserle aynı ciltleri muhtevidir.

M.Hamidullah, “Serahsi” mad., TDVİA

 

 

el-Binaye Şerhu Hidaye. Aynî(855)

البناية شرح الهداية

el-Binâye fi Şerhi’l-Hidâye

Bedreddin Aynî

(v.855/1451)

Buhari şarihlerinden Bedrüddin Hafız el-Aynî. Şam’da kazaskerlik yapmış ve uzun süre ders vermiştir. Aynî’nin bu eseri, Hanefî mezhebinin temel fıkıh kitaplarından “Hidâye”nin şerhidir. Aynî, bu eseri şerh etmenin yanında hadislerinin tahric ve tahkikini de yapmıştır. Müellif, Hidâye’yi şerh ederken bu eser üzerine yapılmış ve kendisine kadar ulaşmış olan şerhlerden de istifade ederek zaman zaman onlardan bazı nakillerde bulunmaktadır. Binâye 10 cilt olarak 1981’de basılmıştır.

Eseri PDF olarak İNDİR

İhtilafu Ebu Hanife ve İbn Ebi Leyla

 

إختلاف أبي حنيفة وابن أبي ليلى

İhtilafu Ebi Hanife ve ibni Ebi Leylâ

Ebu Yusuf(v.182/798)

           İmam Ebu Yusuf, İbn Ebû Leylâ'dan dokuz yıl ders aldıktan sonra onunla sık sık ihtilâfa düştüğü için ders­lerini terkederek Ebû Hanîfe'nin meclisi­ne katıldı. Ebu Yusuf, bu iki hocası arasın­daki görüş ayrılıklarına dair İhtilafû Ebî Hanîfe ve İbn Ebî Leylâ adlı bu eseri ka­leme almıştır.

Kitabı PDF olarak indir

 

 

.
.