Esbabü'n-Nüzul. Suyutî

لباب النقول في اسباب النزول

Lübabu'n-Nükul fi Esbabi'n-nüzul

Celaleddin es-Suyutî

 



İmam Suyutî tarafından ayetlerin nüzul sebeplerini açıklmak gayesiyle yazılmıştır. alanında başvuru kitabı olan eser, konuyla ilgili bir çok rivayeti derlemiştir. İmam Suyutî, eserinin önsözünde de belirttiği gibi kendisinden önce yazılmış olan Vahıdi'nin eserinden de istifadeyle ondan daha kapsamlı bir çalışma hazırlamıştır. Rivayetlerin zayıflığı veya sahihliği konusunda açıklamalar, sened veya metne dair izahlar, ihtilaflı rivayetleri çözümüne dair yorumlar ve kaynak olarak çok sayıda eserden istifade etmiş olması eseri zengin kılan özelliklerdendir.

Alanında başvuru kitabı olan bu eser Abdulcelil Alpkıray tarafından tercüme edildi. Tercüme ile birlikte yapılan notlandırmalar ve tahric ile eser yeniden gözden geçirilmiştir.

et-Tibyan fi Aksami'l-Kur'an

 

et-TİBYÂN fî AKSÂMİ’l-KUR’ÂN

(التبيان في أقسام القرآن)

İbn Kayyim el-Cevziyye’nin (ö. 751/1350) Kur’ân-ı Kerîm’deki yeminlere dair eseri.

 

İlk baskılarından itibaren bu adla tanınan eserin İbn Kayyim’in diğer kitaplarından farklı olarak bir mukaddime ihtiva etmediği gerekçesiyle ona ait başka bir eserin parçası olması ihtimalinden söz edilmişse de (et-Tibyân fî aķsâmi’l-Ķur’ân, s. 6) bu düşüncenin eserin eksik nüshalarına dayanılarak ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır. Zira mukaddime sayfasını da içeren Princeton nüshasını neşreden Abdullah b. Sâlim el-Batâtî, onun hem müstakil bir eser hem de adının mukaddimede geçtiği şekliyle et-Tibyân fî eymâni’l-Ķur’ân olduğunu ortaya koymuştur (bk. bibl.). İbn Kayyim’in bazı kitaplarında Eymânü’l-Ķur’ân ve Aķsâmü’l-Ķur’ân adlarıyla bu eserine atıfta bulunması (meselâ bk. ed-Dâ’ ve’d-devâ’, s. 56, 309), Şemseddin İbn Tolun’un bu eseri Hulâśatü’t-tibyân fî eymâni’l-Ķur’ân adıyla ihtisar etmesi ve çeşitli kaynaklarda müellifin böyle bir eserinden söz edilmesi de aynı gerçeği göstermektedir (Süyûtî, IV, 46; Keşfüz-Zunûn, I, 341).

                                                                                

151 fasla ayrılan eserin mukaddimesinde Kur’an’da geçen yeminler, bunların, üzerine yemin edilen hususlarla irtibatı, yeminlerin mezkûr ya da mukadder cevaplarıyla bu yeminlerdeki sırlar ve hikmetler üzerinde durulacağı belirtilmiştir. Baş tarafta Kur’an’da yeminin mevcudiyeti, çeşitleri ve faydası gibi konularda genel bilgilerden sonra tek tek yeminlerin açıklanmasına geçilmiştir. Ancak bu kısımda söz konusu edilen yeminler sadece Cenâb-ı Hakk’a ait açık yeminlerin bir bölümünden ibaret olup yaratılmışlardan hikâye yoluyla aktarılan ya da gizli olan yeminler üzerinde durulmamıştır. Bunun yanında incir ve zeytinin faydaları, gece ve gündüz, rüzgâr, kalem çeşitleri ve insanın yaratılışı gibi hususlarda zaman zaman uzun bilgilere yer verildiği dikkati çekmektedir. Yeminlerin izahında ilgili âyetlerin üzerinde Arap dili ve edebiyatı, eşbâh ve nezâirle kıraatler açısından durularak başta Selef âlimlerinden olmak üzere nakiller yapılmış, âyetlerden çeşitli hükümler çıkarılarak görüşler ortaya konmuş, ayrıca felsefe, kelâm ve tabiat âlimlerine cevaplar verilmiştir. Çeşitli hadis derlemelerinin yanı sıra Mukātil b. Süleyman, Yahyâ b. Ziyâd el-Ferrâ, Zeccâc, Ma‘mer b. Müsennâ ile Vâhidî’nin tefsirleri et-Tibyân’ın kaynakları arasında sayılabilir.

 

Ebû Amr İbn Zekvân’a nisbet edilen Aķsâmü’l-Ķur’ân ve cevâbühâ adlı çalışma dışında (DİA, XX, 462) et-Tibyân modern döneme kadar Kur’an’daki yeminler konusunda yazılmış tek eser olma özelliğini korumuş ve bu durum İbn Kayyim’in eserini vazgeçilmez bir başvuru kaynağı haline getirmiştir (et-Tibyân’ın çeşitli kaynaklar üzerindeki etkisi ve ondan yapılan iktibaslar için bk. et-Tibyân fî eymâni’l-Ķur’ân, s. 57-58). Bununla birlikte eser konuyla ilgisiz uzun açıklamalara yer verildiği, sisteminde bazı karışıklıkların bulunduğu ve yeminle ilgili âyetlerin sadece bir kısmına temas edildiği gerekçesiyle eleştirilmiştir (Ferâhî, s. 35; Selâmî, s. 16; Hûlî, s. 40). Çeşitli baskıları bulunan eserin (Mekke 1321; nşr. Muhammed Hâmid el-Fıkī, Kahire 1352, 1388/1968; nşr. Tahâ Yûsuf Şâhin, Kahire 1388/1968; Beyrut 1402/1982, 1994; Sayda 2003) ilmî neşrini Muhammed Zührî en-Neccâr (I-II, Riyad 1399/1979), Muhammed Şerîf Sükker (Beyrut 1409/1988), İsâm Fâris el-Haristânî (Beyrut 1414/1994), Ebû Abdurrahman Âdil b. Ahmed Hâmid Muhammed (İskenderiye 2002) ve et-Tibyân fî eymâni’l-Ķur’ân adıyla Abdullah b. Sâlim el-Batâtî (Mekke 1429) gerçekleştirmiş, ayrıca Hamza b. Muhammed b. Ali Useyrî tarafından aynı isimle hazırlanan iki ciltlik yüksek lisans tezinde (1422, Mekke Ümmülkurâ Üniversitesi) eserin tahkiki yanında ilmî analizi yapılmıştır (et-Tibyân fî eymâni’l-Ķur’ân, s. 59-60).

 

Mehmet Suat Mertoğlu   

el-Belağe fünûnuha ve efnanuha

البلاغة فنونها وأفنانها

el-Belağe fünûnuha ve efnanuha

Fadl Hasan Abbas

Filistin asıllı olup Ürdün Üniversitesinde uzun yıllar ders veren Şeyh Fadl Hasan Abbas(d.1932/v.2011) tarafından telif edilen eser 2 cilt halindedir. Birinci cilt "İlmu'l-meanî" ikinci cilt ise "ilmu'l-beyan ve'l-bedi' " konularını işlemektedir.

Birinci ciltte fesahat ve belağat ve meani'nin konularından haber, inşa, takdim tehir, hazf zikr, tarif tenkir, takyidul cümle, takyid biğayri şart, fasl ve vasl, icaz, itnab ve üsavat konuları işlenmektedir.

İkinci ciltte ise; teşbih, mecaz, istiare, kinaye, muhsenatul-manevi, muhsenatul-lafzi gibi konular işlenmektedir.

Birinci cildi pdf olarak İNDİR

İkinci cilt henüz hazır değil, hazırlanınca eklenecektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kuran İlimleri

Kur’an İlimleri olarak adlandırılan ana başlıklar

Ğarîbü'l-Kur'ân

Mübhematu’l-Kur’an

Esbâb-ı nüzul

Kıraat ve tecvid bilgileri

Belağat konuları: îcâz, ıtnab, hasr, kinaye, teşbih ve istiare

İ’cazu’l-Kur’an

Fezâilü'l-Kur'ân

Havâssü'l-Kur'ân

İ'râbü'l-Kur'ân,

Müşkilü'l-Kur'ân,

Mecâzü'l-Kur­'ân

Vücûh-nezâir

Emsâlü'l-Kur'ân

Aksâmü'l-Kur'ân

Üslûbü'l-Kur'ân

Katfu'l-Ezhar. Suyutî(911)


قطف الأزهار في كشف الأسرار

Katfu’l-Ezhâr fî keşfi’l-esrâr

Celaleddin es-Suyûtî(911/1505)

Kur’an’ın i’cazınının ve belağat üsluplarının, ayet ve sure aralasındaki münasebetlerin, kıraat farklılıklarından doğan anlam zenginliklerinin ele aldındığı eser Tevbe suresinin 92. ayetine kadar yazulmış olup Muhammed Hamadî tarafından neşredilmiştir.

PDF İNDİR

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.
.